submenu
content

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi dotyczące realizacji PO PŻ 2014-2020

Program Operacyjny Pomoc Żywnościowa

 

Jakie jest obecnie obowiązujące kryterium dochodowe uprawniające do pomocy żywnościowej w ramach PO PŻ 2014-2020?
Od dnia 1 stycznia 2017 r. obowiązuje nowe kryterium dochodowe będące podstawą do udzielenia pomocy żywnościowej w ramach PO PŻ, stanowiące 200% kryterium uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej i wynosi odpowiednio 1268 zł dla osoby samotnie gospodarującej oraz 1028 zł dla osoby w rodzinie, zgodnie ze zmianą Wytycznych Instytucji Zarządzającej z dn. 28.12.2016 r.
Kryterium to jest jednakowe dla wszystkich osób, które ubiegają się o pomoc  żywnościową w ramach Programu.
 
Czy ośrodek pomocy społecznej jest zobowiązany do weryfikacji sytuacji osoby ubiegającej się o skierowanie, która nie jest klientem ośrodka poprzez przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego?
Nie. O ile w Programie Operacyjnym w odniesieniu do kwalifikowania odbiorców pomocy przywołano art. 7 i art. 8 ustawy o pomocy społecznej (przesłanki trudnej sytuacji życiowej oraz definicja dochodu), w przypadku osób składających oświadczenie o dochodzie nie ma konieczności przeprowadzania  rodzinnego wywiadu środowiskowego na podstawie art. 107 ustawy.
 
Czy w przypadku osób najbardziej potrzebujących z niepełnosprawnością, doświadczających trudności z poruszaniem się istnieje możliwość odbioru paczki żywnościowej przez inną osobę?
W przypadku osób z niepełnosprawnościami nie ma konieczności osobistego odbioru pomocy żywnościowej. Niemniej jednak w celu zapewnienia, że pomoc żywnościowa trafia wyłącznie do osób do niej uprawnionych, osoba zgłaszająca się po odbiór żywności w imieniu osoby potrzebującej, jest zobowiązana do okazania imiennego upoważnienia podpisanego przez osobę potrzebującą. 
 
Czy w przypadku osób najbardziej potrzebujących z niepełnosprawnością, doświadczających trudności z poruszaniem się istnieje możliwość odbioru paczki żywnościowej przez inną osobę?
W przypadku osób z niepełnosprawnościami nie ma konieczności osobistego odbioru pomocy żywnościowej. Niemniej jednak w celu zapewnienia, że pomoc żywnościowa trafia wyłącznie do osób do niej uprawnionych, osoba zgłaszająca się po odbiór żywności w imieniu osoby potrzebującej, jest zobowiązana do okazania imiennego upoważnienia podpisanego przez osobę potrzebującą. 
 

Czy ośrodek pomocy społecznej może pełnić funkcję lokalnej organizacji partnerskiej?

Zgodnie z treścią Wytycznych Instytucji Zarządzającej (MPiPS) dla Instytucji Pośredniczącej oraz beneficjentów dotyczące działań realizowanych w ramach PO PŻ w Podprogramie 2015, zasadniczą rolą ośrodków pomocy społecznej w Programie jest, w myśl pkt. 12, wydawanie osobom skierowań do otrzymania pomocy żywnościowej lub przekazywanie organizacjom partnerskim lokalnym (OPL) list osób zakwalifikowanych do pomocy z PO PŻ.

Ze względu na fakt, iż głównym zadaniem OPL jest bezpośrednia dystrybucja artykułów żywnościowych do osób najbardziej potrzebujących, funkcję tę powinny sprawować przede wszystkim organizacje pozarządowe, które w ramach swojej działalności statutowej zajmują się przeciwdziałaniem ubóstwu i wykluczeniu społecznemu. OPL są ponadto zobowiązane do spełnienia minimalnych standardów przewidzianych w pkt. 9 oraz 14 Wytycznych.

Należy podkreślić, że zgodnie z podstawowymi założeniami Programu oraz wymogami Komisji Europejskiej, w jego realizację powinny być zaangażowane różnorodne podmioty, zarówno samorządowe jak i pozarządowe na zasadzie partnerstwa, np. przy kwalifikowaniu odbiorców końcowych do udziału w  działaniach towarzyszących realizowanych obowiązkowo w ramach PO PŻ lub w ramach innych programów np. EFS co przewidziano w rozdz. III Wytycznych. Jednakże mając na uwadze skuteczną realizację Programu i cel, jakim jest dostarczenie pomocy osobom najbardziej potrzebującym, należy stwierdzić, że pełnienie przez OPS funkcji organizacji partnerskiej jest możliwe, ale wyłącznie w przypadkach wyjątkowych i należycie uzasadnionych, np. brakiem innych organizacji na terenie danej gminy, które mogłyby zaangażować się w realizację PO PŻ.

 

Należy stwierdzić, iż podstawowym warunkiem, jaki musi zostać spełniony, aby zapewnić sprawną realizację PO PŻ jest funkcjonowanie rozbudowanej sieci dystrybucji. W opinii IZ budowanie potencjału organizacji partnerskich wymaga współpracy nie tylko pomiędzy podmiotami na terenie danej gminy, ale także szerzej, pomiędzy gminami, w obrębie powiatu w nawet w ramach regionu . W przypadku małych gmin budowanie sieci na poziomie regionalnym może okazać się rozwiązaniem efektywniejszym pod względem kosztów przeznaczanych na zapewnienie infrastruktury magazynowej i transportowej, jak również kosztów administracyjnych.

 

W żadnym wypadku podejmowania się obowiązków OPL przez OPS nie można uznać za rozwiązanie dopuszczalne do stosowania na szerszą skalę i bez właściwego uzasadnienia. Warto zaznaczyć, że w przypadku podpisania umowy na dystrybucję pomiędzy organizacją partnerską regionalną (OPR) a gminą / ośrodkiem pomocy społecznej pełniącym funkcję OPL, OPR powinna przedstawić informacje w zakresie czynności podjętych w celu zaangażowania organizacji partnerskich oraz uzasadnić wybór OPS do pełnienia tej funkcji. Przeprowadzone działania rozpoznawcze powinny być należycie udokumentowane, a przyczyny niewyłonienia organizacji partnerskiej szczegółowo opisane. Wskazane jest, aby działania rozpoznawcze nie ograniczały się wyłącznie do podmiotów funkcjonujących na terenie danej gminy. Należy jednakże pamiętać, że w sytuacji, w której OPS podejmuje się pełnienia roli OPL, zobowiązuje się do realizacji zadań przewidzianych dla OPL zgodnie z Wytycznymi, w tym do przestrzegania minimalnych standardów.

Ponadto w opinii IZ zaangażowanie OPS w pełnienie funkcji OPL powinno mieć charakter jedynie tymczasowy. W dłuższej perspektywie wskazane byłoby podjęcie działań prowadzących do utworzenia organizacji partnerskiej, która mogłaby realizować zadania związane z dystrybucją żywności do odbiorców końcowych PO PŻ, np. mieszkańców danej gminy, kilku gmin  lub powiatu. Ma to szczególne znaczenie w kontekście konieczności rozdzielenia funkcji podmiotów realizujących PO PŻ, przewidzianą w Programie Operacyjnym, która wyraża się m.in. w obowiązku współpracy pomiędzy OPR/OPL a OPS
w zakresie doboru oraz weryfikacji kwalifikowalności odbiorców końcowych do pomocy żywnościowej oraz działań towarzyszących. W związku z powyższym sytuacja, w której OPS występuje w podwójnej roli powinna mieć charakter przejściowy.

 

Czy spółdzielnia socjalna może być lokalną organizacją partnerską?

Spółdzielnia socjalna prowadzi działalność gospodarczą, którą można uznać jako  komercyjną. Jednak w odróżnieniu od przedsiębiorców wolnorynkowych, nie dzieli zysków pomiędzy swoich udziałowców. Nadwyżka, czyli to, co spółdzielnia zarabia, jest przeznaczane na określone w ustawie cele. Równolegle spółdzielnia socjalna prowadzi działalność społeczną, kulturalno-oświatową w formule pozagospodarczej. W związku z powyższym spółdzielnia socjalna może pełnić rolę lokalnej organizacji partnerskiej pod warunkiem, że zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 94 poz. 651 z poźn. zm.) będzie prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków oraz ich środowiska lokalnego, a także działalność społecznie użyteczną w sferze zadań publicznych określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jednolity - Dz. U. 2014 r. poz. 1118z późn. zm.). Natomiast dystrybucja żywności powinna odbywać się w ramach działalności społecznej lub społecznie użytecznej i nie może ograniczać się tylko do członków spółdzielni i ich rodzin.

 

Kto może kwalifikować do PO PŻ 2014-2020?

Zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej (MPiPS) dla Instytucji Pośredniczącej
i beneficjentów dotyczącymi działań realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym w Podprogramie 2015, tylkoośrodki pomocy społecznej mogą kwalifikować osoby do pomocy żywnościowej i wydawać osobom skierowania do otrzymania pomocy żywnościowej lub przekazywać organizacjom listy osóbzakwalifikowanych do pomocy z PO PŻ, pod warunkiem uzyskania zgody tych osób. Z kolei Regionalne Organizacje Partnerskie (OPR)i Lokalne Organizacje Partnerskie (OPL) mogą samodzielnie kwalifikować wyłącznie osoby bezdomnedo udziału w PO PŻ na podstawie podpisanego przez osobę oświadczenia, stanowiącego załącznik nr 5a do wytycznych. Ponadto,w przypadku przekazywania pomocy żywnościowej wyłącznie na podstawie otrzymanej z OPS listy osób zakwalifikowanych, OPR i OPL zobowiązane są posiadać podpisane przez osoby znajdujące się na tej liście oświadczenia, których wzór stanowi załącznik nr 5b do wytycznych.

 

Kryterium otrzymania pomocy żywnościowej w ramach PO PŻ 2014-2020

Zgodnie z wytycznymi Instytucji zarządzającej (MPiPS) dla Instytucji Pośredniczącej
i beneficjentów dotyczącymi działań realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym w Podprogramie 2015, pomoc w ramach PO PŻ jest kierowana do osób, które z powodu trudnej sytuacji i niskich dochodów nie są w stanie zapewnić sobie odpowiedniego posiłku. Wsparcie powinno trafiać do osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, spełniających przesłanki wskazane w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, których dochód obecnie nie przekracza 150% odpowiedniego kryterium dochodowego  uprawniającego do korzystania z pomocy społecznej. tj. nie więcej niż:

  • 813 zł dla osoby samotnie gospodarującej
  • 684 zł dla osoby w rodzinie.

Od dnia 1 października 2015 roku kryteria te ulegną zmianie. W dniu 14 lipca br. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zgodnie z paragraf 1 pkt 1 tego rozporządzenia  kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosić będzie 634 zł, zaś dla osoby w rodzinie 514 zł, co w praktyce oznacza, że od 1 października br. pomoc w ramach PO PŻ  udzielana będzie osobom/ rodzinom, których dochód nie będzie przekraczał:

  • 951 zł w przypadku osoby samotnie gospodarującej
  • 771 zł w przypadku osoby w rodzinie.

 Tak określony wymóg ma na celu wsparcie osób i rodzin znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, w sposób trwały i intensywny. Program jest uzupełnieniem działań gmin w zakresie udzielania posiłku lub dożywiania dzieci najuboższym mieszkańcom, w większości przypadków adresowany jest do osób i rodzin korzystających z pomocy ośrodków pomocy społecznej.

 

Realizacja programu PO PŻ w całodobowych placówkach

Zgodnie z programem Operacyjnym  Pomoc Żywnościowa 2014-2020 artykuły spożywcze nie będą mogły być przekazywane instytucjom, które otrzymują dofinansowanie z innych źródeł obejmujących wyżywienie lub pobierają opłaty za wyżywienie, a do takich należą całodobowe placówki opiekuńcze, domy pomocy społecznej. Wyjątek stanowią placówki
o charakterze dziennym świadczącym pomoc dzieciom, placówki dla osób bezdomnych
i  jadłodajnie.

 

Skierowania do placówek wsparcia dziennego

Objęcie dzieci pomocą żywnościową w formie posiłku w placówkach wsparcia dziennego nie wymaga wystawienia dla nich oddzielnego skierowania. Podstawą do korzystania przez dzieci z pomocy w formie posiłku jest skierowanie wydane rodzicom lub opiekunom prawnym. Jednak w sytuacji, gdy rodzina korzysta z pomocy w jednej organizacji lokalnej, a dziecko korzysta z posiłku w placówce prowadzonej przez inną organizację lokalną, wówczas ośrodek pomocy społecznej powinien przekazać do takiej placówki listę dzieci uprawnionych do pomocy w ramach PO PŻ.

 

Wydawanie skierowań i ważność skierowań

Wytyczne IZnie określają terminu ważności skierowania wydawanego przez OPS. Jednakże uzasadnione jest, aby skierowania obowiązywały przez cały czas trwania danego Podprogramu. Zasadą powinno być, aby skierowania wydawane były przez ośrodek pomocy społecznej na dany podprogram, a nie rok kalendarzowy, gdyż oba przedziały czasowe nie pokrywają się ze sobą. Jednak z uwagi na różne uwarunkowania i znajomość sytuacji danej osoby/rodziny, to ośrodek pomocy społecznej decyduje na jaki okres wystawia skierowanie do otrzymania pomocy żywnościowej w ramach PO PŻ 2014-2020. Skierowanie może być wydane zarówno na cały Podprogram lub np. na 6 miesięcy jego trwania. Krótszy termin wiązałby się niepotrzebnie z ponoszeniem dodatkowych nakładów pracy oraz kosztów.

Skierowania wydane na okres roku w grudniu 2014 roku (w podprogramie 2014 - od XII.2014 r. do XII. 2015 r.) zachowują ważność, o ile osoby, które je otrzymały, nadal spełniają wskazane w wytycznych kryteria do otrzymania pomocy żywnościowej.

W przypadku zmiany sytuacji rodziny dotyczącej jej składu osobowego, ośrodek pomocy społecznej może wydać nowe skierowanie, z jednoczesną adnotacją, że poprzednie skierowanie traci swoją ważność. Przy czym skierowanie powinno być adresowane do tej samej organizacji partnerskiej.

 

Jak unieważnić skierowania w przypadku utraty uprawnień?

Jeśli chodzi o sposób unieważniania skierowań do otrzymania pomocy żywnościowej, Wytyczne Instytucji Zarządzającej (MPiPS) dla Instytucji Pośredniczącej i beneficjentów dotyczące działań realizowanych w ramach PO PŻ nie określają konkretnego sposobu postępowania w sytuacji utraty uprawnień przez poszczególne osoby w trakcie trwania danego Podprogramu. Jednakże uzasadnione wydaje się pouczenie osoby otrzymującej skierowanie o obowiązku przewidzianym w ustawie o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., (Dz. U. z 2015 r. poz. 163), w art. 109 dotyczącym niezwłocznego poinformowania organu, który przyznał świadczenie o każdej zmianie, która wiąże się z podstawą do jego przyznania – w tym przypadku o zmianie wielkości dochodu uprawniającego do pomocy żywnościowej. Dodatkowo OPS powinien poinformować OPR/OPL, do której kierował osobę/rodzinę w celu udzielenia pomocy żywnościowej, o utracie uprawnień przez daną osobę/rodzinę do tej pomocy, o ile taką wiedzę posiada.

 

Kto realizuje obowiązek administrowania danymi osobowymi?

W odniesieniu do obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1182 z późn. zm.), administratorem danych osobowych odbiorców końcowych PO PŻ jest podmiot faktycznie gromadzący i przetwarzający ww. dane, czyli ośrodek pomocy społecznej. Jeżeli organizacje partnerskie przetwarzają dane osobowe, to także są administratorami danych osobowych. Jednak warunkiem takich działań jest zgoda osób, których dane osobowe będą przetwarzane.

 

Czy OPS w innej gminie niż gmina miejsca zamieszkania może wydać osobie/rodzinie skierowanie do odbioru żywności?

Co do zasady OPS z gminy miejsca zamieszkania powinien wydać osobie uprawnionej skierowanie do odbioru żywności. Jest to uzasadnione szczególnie ze względu na zapewnienie przejrzystości danych gromadzonych na potrzeby obowiązku sprawozdawczego. Może się jednak zdarzyć sytuacja, że osoba/rodzina przebywa na terenie innej gminy przez dłuższy okres czasu z powodów uzasadnionych sytuacją osobistą. Wówczas gminą właściwą do wydania skierowania może być gmina miejsca pobytu osoby/rodziny.

 

Czy odmowa wydania skierowania wymaga wydania decyzji administracyjnej?

OPS nie przyznaje pomocy żywnościowej, tylko kwalifikuje osoby do jej otrzymania
z OPR/OPL. Korzystanie z pomocy żywnościowej nie oznacza korzystania ze świadczeń pomocy społecznej. Dlatego też w przypadku stwierdzenia uprawnień do otrzymania pomocy w ramach PO PŻ nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej. Podobnie w przypadku braku uprawnień do udzielenia pomocy i odmowy wydania skierowania tryb decyzji administracyjnej byłby nieuzasadniony. 

Sposób odmowy wydania skierowania osobom niezakwalifikowanym do otrzymania pomocy w ramach PO PŻ – zależy wyłącznie od rozwiązań przyjętych przez dany ośrodek pomocy społecznej.

 

Pobieranie opłat za żywność

Zgodnie z zapisami Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 ogólnopolskie organizacje partnerskie nieodpłatnie przekazują artykuły spożywcze do organizacji partnerskich regionalnych, a te, także nieodpłatnie, wydają je bezpośrednio bądź za pośrednictwem lokalnych organizacji partnerskich, odbiorcom  końcowym. Wobec powyższego organizacje partnerskie nie mają podstaw prawnych do pobierania opłat za przekazywanie paczek żywnościowych finansowanych w ramach PO PŻ 2014-2020. Pobieranie opłat za żywność jest niezgodne z Programem Operacyjnym na jakimkolwiek etapie realizacji działań zarówno pomiędzy podmiotami zaangażowanymi w łańcuch dystrybucji, od zaangażowanych podmiotów zewnętrznych (interesariuszy programu) czy też osób potrzebujących.

 

Koszt transportu artykułów żywnościowych z OPR do OPL

Zgodnie z zapisami wytycznych Instytucji Zarządzającej (MPiPS) dla Instytucji Pośredniczącej i beneficjentów dotyczących działań realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym w Podprogramie 2015, minimalne standardy dotyczące transportu dla regionalnych organizacji partnerskich określają, że zapewnienie dostarczenia artykułów spożywczych do lokalnej organizacji partnerskiej (OPL) może nastąpić z wykorzystaniem transportu własnego i/lub za pośrednictwem podmiotów zewnętrznych, w tym także transportu OPL, na warunkach ustalonych wspólnie w umowie na dystrybucję artykułów spożywczych.

Należy w tym miejscu podkreślić, że ryczałt w wysokości 5% z tytułu kosztów administrowania, magazynowania i transportu stanowi jedynie dofinansowanie do realizacji zadań organizacji partnerskich w ramach PO PŻ 2014-2020.  W przypadku, gdy organizacja partnerska zidentyfikuje konieczność pozyskania dodatkowych środków na transport, w opinii IZ nie ma przeciwwskazań do uzyskiwania dodatkowego wsparcia przez organizacje partnerskie w zakresie pozyskiwania środków finansowych w celu obsługi realizacji Programu związanej z transportem, administracją i magazynowaniem, o ile nie wiąże się do z pobieraniem jakichkolwiek opłat za żywność wydawaną osobom potrzebującym na jakimkolwiek etapie realizacji Programu. Jednakże IZ nie określa sposobu pozyskiwania i przekazywania środków finansowych organizacjom partnerskim ponieważ środki te nie są elementem systemu przepływów finansowych w ramach Programu Operacyjnego. Kwestie te powinny zostać uregulowane pomiędzy OPR a OPL w umowie/porozumieniu.   

 

Jakie organizacje pozarządowe nie mogą przystąpić do realizacji FEAD?

Program Operacyjny w pkt. 3.3. Wybór organizacji partnerskich określa organizacje, które mogą brać udział w programie. Są to organizacje niedziałające w celu osiągnięcia zysku, których jednym z zadań statutowych jest wspieranie i niesienie pomocy osobom najbardziej potrzebującym będącym w trudnej sytuacji życiowej lub materialnej. Organizacje odpowiednio na szczeblu regionalnym (OPR) oraz lokalnym (OPL) muszą posiadać zdolności administracyjne do realizacji działań w zakresie dystrybucji artykułów spożywczych uzyskanych ze środków PO PŻ, realizacji działań na rzecz włączenia społecznego, prowadzenia odrębnych systemów ewidencji księgowej i gospodarki magazynowej artykułów dostarczanych z PO PŻ oraz innych źródeł. Aby przystąpić do FEAD należy określić poziom udziału w tzw. łańcuchu dystrybucji (OPO/OPR/OPL) i zgłosić się do konkursu na OPO lub nawiązać kontakt z OPO i być OPR lub OPL.

 

Czy Ochotnicze Straże Pożarne mogą pełnić funkcję organizacji partnerskiej lokalnej (OPL)?

Zgodnie z zapisami Programu Operacyjnego w pkt. 3.3. Wybór organizacji partnerskich, OPO wybierają OPR oraz odpowiednio OPR wybierają OPL wg kryteriów określonych w pkt. 1,3 i 5, tzn. organizacja prowadzi działania non-profit dla osób potrzebujących, posiada zdolności administracyjne do realizacji działań w zakresie dystrybucji artykułów spożywczych, realizacji działań na rzecz włączenia społecznego, prowadzenia odrębnych systemów ewidencji księgowej i gospodarki magazynowej. Jeśli organizacja spełnia te warunki, nie ma innych przeszkód formalnych dla jej uczestnictwa w Programie. Z danych Instytucji Zarządzającej wynika, że OPO planują włączenie OSP do realizacji POPŻ w ramach Podprogramu 2016.

 

Czy aktywizacja członków organizacji poprzez wolontariat może być kryterium uprawniającym OPL do udziału w dystrybucji żywności z Programu FEAD (Trybunał Obrachunkowy w sprawozdaniu za rok 2009 uznał poprzedni Program PEAD za bardzo ważne narzędzie rozwoju potencjału organizacji pozarządowych). Czy powyższe kryterium – aktywizacja wolontariatu – jest uwzględnione w systemie nadzoru dotyczącego realizacji FEAD?

Działalność w ramach wolontariatu nie stanowi wprawdzie obligatoryjnego kryterium wyboru organizacji partnerskich do udziału w Programie, jednakże jest bardzo istotna z punktu widzenia realizacji celów Funduszu i rozwoju potencjału organizacji partnerskich, a także tworzenia nowych organizacji, zwłaszcza w tych regionach, w których sieć organizacji pozarządowych jest słabiej rozwinięta. 

 

Czy środki tzw. pomocy technicznej mogą być przeznaczone na wzmacnianie i powiększanie potencjału organizacji pozarządowych, szczególnie tam, gdzie jest ich mało?

Czy środki z pomocy technicznej przewidziane na promocję Programu mogą być udostępniane OPR i OPL na lokalne działania informacyjno-promocyjne mające na celu dotarcie do większej grupy odbiorców oraz na promocję Programu wśród potencjalnych odbiorców oraz potencjalnych OPR-ów?

Zgodnie z zapisami Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 „Jednym z najważniejszych czynników, które będą decydować o sprawnym wdrażaniu PO PŻ jest zapewnienie odpowiedniej zdolności administracyjnej instytucji uczestniczących w systemie realizacji PO PŻ. Muszą one dysponować odpowiednim potencjałem kadrowym oraz zdolnością do sprawnej realizacji zadań, co ma kluczowe znaczenie dla procesu realizacji PO PŻ na każdym etapie jego wdrażania”. Wobec powyższego środki pomocy technicznej mogą być wykorzystane m.in. na pokrycie kosztów zatrudnienia pracowników, opracowanie i utrzymanie systemów informatycznych, organizację konferencji, spotkań, wyjazdów służbowych, przygotowanie analiz, ekspertyz, finansowanie kosztów ewaluacji, realizację działań informacyjno-promocyjnych. Dodatkowo w ramach pomocy technicznej kwalifikowalne są koszty szkoleń organizowanych przez Instytucję Zarządzającą oraz Instytucję Pośredniczącą dla organizacji partnerskich w ramach budowy potencjału tych organizacji. Wobec powyższego Instytucja Zarządzająca zrealizowała już szereg spotkań w regionach oraz szkolenia dla kadry OPO i OPR w 2015 r. Ponadto w 2016 r. jednym z celów realizacji działań informacyjno-promocyjnych będzie ukierunkowanie na szerzenie informacji o POPŻ i powiększanie potencjału organizacji pozarządowych, mając na uwadze ograniczenia w zakresie sieci współpracy OPO. Zgodnie z zapisami Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 beneficjentami pomocy technicznej są tylko  państwowe jednostki budżetowe i państwowe osoby prawne tj. Agencja Rynku Rolnego (Instytucja Pośrednicząca), Ministerstwo Finansów (Instytucja Audytowa i Instytucja Certyfikująca), MRPiPS (Instytucja Zarządzająca).

 

Co oznacza określenie „podmiot zewnętrzny realizujący działania” w kontekście działań towarzyszących? Czy jest to tylko firma/działalność wpisana do KRS czy też jest to osoba, którą chcemy zatrudnić na umowę o dzieło?

„Podmiot zewnętrzny realizujący działania” należy rozumieć jako podmiot nie wchodzący w strukturę organizacji partnerskiej czyli zarówno osoba zaangażowana na umowę o dzieło a także firma/działalność wpisana do KRS.

 

Prosimy o uzupełnienie informacji w zakresie sprawozdawczości działań towarzyszących. Jak liczona powinna być liczba osób objętych działaniami towarzyszącymi?  Czy osoba uczestnicząca w dwóch różnych tematycznie warsztatach jest liczona jako 1 osoba, czy wskazujemy w takim przypadku 2 uczestników szkolenia?

Wskaźnik rezultatu (liczba uczestników) jest określany oddzielnie dla każdego rodzaju działania towarzyszącego. Jeśli np. 5 osób wzięło udział w warsztacie kulinarnym i 5 osób uczestniczyło w warsztacie ekonomicznym, należy wykazać wskaźniki oddzielnie, nawet jeśli są to te same osoby.

 

Czy osoby bezdomne muszą spełniać kryterium dochodowe?

W ramach POPŻ pomocą objęte są osoby i rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, dopuszczającej korzystanie z pomocy społecznej z powodów wskazanych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, których dochód nie przekroczy określonego poziomu, ustalonego procentowo w stosunku do dochodu uprawniającego do korzystania z pomocy społecznej.

Podczas realizacji POPŻ, OPR i OPL mogą samodzielnie kwalifikować osoby bezdomne do udziału w PO PŻ w oparciu o ww. kryteria.

Podsumowując, wszystkie osoby muszą spełaniać obydwa kryteria, nawet gdy kwalifikacja następuje oddzielnie.

 

Czy działania towarzyszące mogą być kierowane do dzieci?

Wszystkie osoby objęte pomocą żywnościową mogą być objęte działaniami towarzyszącymi. W przypadku osób poniżej 18 roku życia  zalecane jest uzyskanie zgody rodziców/opiekunów prawnych na udział w tych działaniach lub wspólny udział rodziców/opiekunów prawnych i dzieci.

 

Czy skierowania wydawane przez OPS w Podprogramie 2015 z ważnością do lutego 2016 r. tracą ważność z tym dniem? Nawet jeśli Podprogram 2015 został wydłużony.

Skierowania wydane przez OPS-y na Podprogram 2015, wydane do lutego 2016 r. zachowują ważność i ulegają automatycznemu wydłużeniu w przypadku wydłużenia Podprogramu 2015. 

 

Interpretacje Komisji Europejskiej

 

1.   Jak należy interpretować zapis w Programie Operacyjnym umożliwiający dokonywanie dwuprocentowych przesunięć żywności pomiędzy województwami?

Komisja Europejska rozumie zapis PO Pomoc Żywnościowa dotyczący potencjalnych dwuprocentowych przesunięć żywności pomiędzy województwami w taki sposób, że odnosi się on do alokacji wojewódzkiej. Wynika to bezpośrednio z tekstu PO, w którym zapis ten następuje bezpośrednio po opisie metody obliczania alokacji wojewódzkich: „procentowy podział na województwa wartości pomocy dla osób potrzebujących w oparciu o wskaźniki: zagrożenia ubóstwem relatywnym, zagrożenia niską intensywnością pracy, zagrożenia głęboką deprywacją materialną (50/25/25), przy czym dopuszcza się przesunięcia pomiędzy województwami, jednak nie większe niż +2%, -2%”.

Podczas negocjacji dotyczących tego zapisu intencją Komisji było zapewnienie pewnej elastyczności w razie tymczasowych trudności wdrożeniowych na niewielką skalę. Interpretacja tych 2% jako odnoszących się do szczebla krajowego pozwalałaby na znaczne przesunięcia żywności pomiędzy województwami. Tego typu arbitralne przesunięcia nie są dozwolone, gdyż mogłyby skutkować niezaspokojeniem potrzeb wielu osób z powodu braku odpowiedniego zarządzania, brakiem wysiłków lokalnych organizacji partnerskich w zakresie docierania do osób najbardziej potrzebujących na obszarach oddalonych bądź nieobecnością lokalnej organizacji partnerskiej na tych obszarach.

Komisja wyraziła już swój sprzeciw wobec zmiany interpretacji tego zapisu podczas Corocznego Spotkania Przeglądowego, które odbyło się w październiku 2015 r. Dowody pokazują, że duża część odbiorców nadal nie otrzymuje wsparcia z powodu braku struktur wdrożeniowych (lokalnych organizacji partnerskich). Należy unikać znaczących przesunięć środków do województw, gdzie wdrażanie przebiega efektywniej, gdyż skutkowałoby to utrzymaniem bieżących problemów strukturalnych.

 

2.   Jaki rodzaj procedur kontrolnych będzie mieć zastosowanie do wydatków wyrażonych w zryczałtowanej wysokości? Co będzie przedmiotem kontroli wydatkowania kwoty zryczałtowanej? Jakie dokumenty organizacje partnerskie będą zobowiązane przedstawić w przypadku środków towarzyszących a jakie w przypadku kosztów administracyjnych, kosztów transportu i magazynowania?

Ze względu na występowanie kwot zryczałtowanych wymagane jest, aby weryfikacja i audyt dotyczące zarządzania skupiały się na wynikach, a nie na rzeczywistych kosztach poniesionych w operacjach. Dlatego władze, w tym audytorzy Komisji, nie będą sprawdzać rzeczywistych kosztów poniesionych w ramach kategorii wydatku obliczonego według stawki zryczałtowanej, zgodnie z art. 26 ust. 2 lit. b), c) i e) rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym.

Zgodnie z art. 32 ust. 3 lit. c) rozporządzenia instytucja zarządzająca zapewnia, by beneficjent otrzymał dokument zawierający warunki wsparcia dla każdej operacji, w tym szczegółowe wymagania dotyczące produktów lub usług, które mają być dostarczone. Dokument ten musi określać wymagania dla działań, które mają zostać pokryte odpowiednimi kwotami ryczałtowymi.

Instytucja zarządzająca weryfikuje, czy współfinansowane z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym produkty i usługi zostały dostarczone (art. 32 ust. 4 lit. a)):

- Art. 26 ust. 2 lit. b) ma zastosowanie, jeżeli pomoc materialna została zakupiona przez organ publiczny i dostarczona do siedziby organu publicznego przez wykonawcę: organ publiczny jest wtedy uprawniony do odzyskania kosztów w zryczałtowanej wysokości 1% za magazynowanie i transport wsparcia do organizacji partnerskich. Dokumenty potwierdzające transport i w razie konieczności magazynowania wsparcia przez organ publiczny na potrzeby organizacji partnerskich zostaną poddane kontroli.

- Kontrole wynikające z art. 26 ust. 2 lit. c) obejmują obowiązki organizacji partnerskich określone w dokumencie definiującym warunki wsparcia, które wchodzą w zakres stawki zryczałtowanej. Obejmuje to kontrolę transportu na wszystkich poziomach łańcucha dystrybucji do organizacji partnerskich zajmujących się dystrybucją (tych, które są w bezpośrednim kontakcie z odbiorcami końcowymi). Inne zobowiązania organizacji partnerskich wynikające ze stawki zryczałtowanej (tj. stosowanie mechanizmu identyfikacji najbardziej potrzebujących, wymogi dotyczące upubliczniania) także zostaną poddane kontroli.

- Rozporządzenie w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym nie określa w sposób wyczerpujący rodzajów środków towarzyszących kwalifikujących się do wsparcia, ponieważ oczekuje się, że państwa członkowskie określą je w oparciu o potrzeby grupy docelowej. Dlatego zgodnie z art. 26 ust. 2 lit. e) dokumenty niezbędne do kontroli realizacji środków towarzyszących będą zależały od rodzajów środków przewidzianych w dokumencie określającym warunki wsparcia. Ważne jest, aby dokument ten jasno określał, jakie działania organizacje partnerskie odpowiedzialne za dystrybucję muszą podjąć w ramach kwoty udostępnionej na ten cel. Organizacje muszą wykazać, że środki towarzyszące zostały zrealizowane dla grupy docelowej.

Kontrole dokładnych kwot kwalifikujących się do zwrotu w zryczałtowanej wysokości będą obejmować kontrolę kategorii kosztów kwalifikowalnych, do których stosowany jest ryczałt - poniesiony i uregulowany wydatek na zakup wsparcia określonego w art. 26 ust. 2 lit. a). Stawka zryczałtowana będzie kontrolowana tylko w celu sprawdzenia, czy kwota została prawidłowo obliczona.   

 

3.   W kontekście art. 30 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012, w jaki sposób wydatek poniesiony w ramach wartości zryczałtowanych powinien zostać rozliczony? Czy regionalne organizacje partnerskie oraz lokalne organizacje partnerskie powinny przeprowadzić procedurę rozpoznania rynku?

System stawki zryczałtowanej nie zwalnia z obowiązku ścisłego przestrzegania wszystkich odpowiednich przepisów UE i krajowych. Stosowanie takich procedur jak prowadzenie rozpoznania rynku nie będzie natomiast sprawdzane w celu określenia kwalifikowalności wydatku w ramach Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym.

 

4.   Czy tymczasowa poprawa sytuacji osoby potrzebującej (np. podjęcie pracy) ma wpływ na jej kwalifikowalność do uzyskania pomocy żywnościowej?

Kwalifikowalność osoby jest ustalana na etapie przystępowania tej osoby do danego Podprogramu. W związku z tym skierowanie wydane na okres trwania danego Podprogramu zachowuje ważność niezależnie od tymczasowej zmiany sytuacji osoby potrzebującej, jednak wyłącznie przez okres trwania danego Podprogramu. W przypadku rozpoczęcia kolejnego Podprogramu niezbędna jest ponowna weryfikacja spełniania przez osobę potrzebującą kryteriów kwalifikowalności do PO PŻ i wydanie skierowania.

 

 

 

do góry Ostatnia modyfikacja: 21-04-2017
Ideo Realizacja: 
CMS Edito  Powered by: 
Hostlab  Hosted by: