wersja tekstowa dla słabo widzących
Prawo
Informacja o wypadkach przy pracy w 2008 r.
Wypadki przy pracy
Według wstępnych danych opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny w 2008 r. zgłoszono 104.402 osoby poszkodowane (informacje o wypadkach przy pracy w jednostkach budżetowych prowadzących działalność w zakresie obrony narodowej i bezpieczeństwa publicznego dotyczą tylko pracowników cywilnych) w wypadkach przy pracy (bez osób pracujących w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie), co stanowi wzrost liczby poszkodowanych w stosunku do 2007 r. o 5,3% (2007 r. – 99.171). W wyniku wypadków przy pracy śmierć poniosły 523 osoby, co stanowi wzrost liczby poszkodowanych w porównaniu z rokiem poprzednim o 9,2% (2007 r. – 479). Zanotowano jednakże mniejszą o 10,0% liczbę poszkodowanych w wypadkach ciężkich – 902 osoby (2007 r. – 1.002).
Liczba dni niezdolności do pracy na jednego poszkodowanego zwiększyła się z 34,8 dni w 2007 r. do 35,0 w 2008 r. Zwiększeniu (o 6%) uległa także ogólna liczba dni niezdolności do pracy z 3.433.185 w 2007 r. do 3.638.805 w 2008 r.
Największą liczbę dni niezdolności do pracy na jednego poszkodowanego (Bez osób poszkodowanych w wypadkach śmiertelnych oraz bez liczby dni niezdolności do pracy dla tych osób) odnotowano w sekcjach: górnictwo 58,4 (w 2007 r. – 59,9); budownictwo 43,5 (w 2007 r. – 42,9); rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo 40,9 (w 2007 r. – 38,3); transport, gospodarka magazynowa i łączność 37,0 (w 2007 r. – 36,2).
Największą liczbę osób, które uległy wypadkom przy pracy odnotowano w 2008 r. w następujących sekcjach (według Polskiej Klasyfikacji Działalności): – przetwórstwo przemysłowe – 40,3%, – handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego – 11,4%, – budownictwo – 9,5%, – ochrona zdrowia i pomoc społeczna – 7,3%, – transport, gospodarka magazynowa i łączność – 6,5%, – obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – 5,8%, – edukacja – 4,1%, – administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i powszechne ubezpieczenie zdrowotne – 3,7%, – górnictwo – 3,0%.
W sekcjach tych 95.686 osób zostało poszkodowanych w wypadkach przy pracy, co stanowiło 91,7% ogólnej liczby poszkodowanych.
W 2008 r. wskaźnik częstotliwości wypadków przy pracy (mierzony liczbą poszkodowanych na 1.000 pracujących) wynosił 9,11 (w 2007 r. – 8,92), przy czym największą częstotliwość odnotowano w sekcjach: górnictwo (17,88), przetwórstwo przemysłowe (15,63), rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo (13,86), budownictwo (13,09), ochrona zdrowia i pomoc społeczna (10,45), wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, wodę (8,82), transport, gospodarka magazynowa i łączność (8,78) oraz rybactwo (8,01).
Najwyższe wskaźniki częstotliwości wypadków przy pracy ogółem (bez pracowników cywilnych jednostek budżetowych prowadzących działalność w zakresie obrony narodowej i bezpieczeństwa publicznego) zanotowano w następujących województwach: dolnośląskim (11,85), warmińsko-mazurskim (11,77), lubuskim (11,18), wielkopolskim (10,69), zachodniopomorskim (10,09), opolskim (10,02), śląskim (9,84) i pomorskim (9,72) oraz podlaskim (9,69). Najniższe wskaźniki zanotowano w województwach: mazowieckim (6,82), małopolskim (6,87), lubelskim (7,72), podkarpackim (8,30) i świętokrzyskim (8,49).
Z informacji GUS wynika, że w 2008 r. w zakładach pracy sektora publicznego 29.345 osób uległo wypadkom przy pracy, z tego 105 osób poniosło śmierć wskutek tych wypadków, a 154 osoby uległy ciężkim wypadkom przy pracy (w 2007 r. odpowiednio – 29.301; 107 i 165). Poszkodowani w wypadkach przy pracy w sektorze publicznym w 2008 r. stanowili 28,1% ogółu poszkodowanych w wypadkach przy pracy, a ich udział w śmiertelnych wypadkach przy pracy wynosił 20,1% oraz w ciężkich wypadkach przy pracy – 17,1% (w 2007 r. odpowiednio – 29,5%; 22,3% i 16,5%).
Natomiast w zakładach pracy sektora prywatnego wypadkom przy pracy uległo 75.057 osób, z tego śmiertelnym – 418, a ciężkim – 748 (w 2007 r. odpowiednio – 69.870; 372 i 837). Poszkodowani w wypadkach przy pracy w sektorze prywatnym w 2008 r. stanowili 71,9% ogółu poszkodowanych w wypadkach przy pracy, a ich udział w śmiertelnych wypadkach przy pracy wynosił 79,9% oraz w ciężkich wypadkach przy pracy – 82,9% (w 2007 r. odpowiednio – 70,5%; 77,7% i 83,5%).
Według informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w 2008 r. przyznano 1.694 renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej skutkami wypadków przy pracy (finansowanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), tj. o 10,6% mniej niż w 2007 r. (1.894 renty). W 71 przypadkach przyznano renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (w 2007 r. – 74) i w 355 przypadkach renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (w 2007 r. – 381).
W 2008 r. z tytułu wypadków przy pracy z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wypłacono 77.227 jednorazowych odszkodowań powypadkowych (w 2007 r. – 75.787) na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673, z późn. zm.).
Z analizy czynności wykonywanych w chwili wypadku wynika, że najwięcej wypadków miało miejsce podczas poruszania się poszkodowanych (31,9%). Na drugim miejscu znalazło się operowanie przedmiotami (18,3%), a na kolejnych: transport ręczny (14,9%), wykonywanie prac narzędziami ręcznymi (12,9%), obsługiwanie maszyn (11,8%), kierowanie/jazda środkami transportu bądź obsługa ruchomych maszyn i innych urządzeń (6,3%).
Dominującą przyczyną wypadków przy pracy w 2008 r., tak jak w latach ubiegłych, było nieprawidłowe zachowanie się pracownika (55,6% ogólnej liczby przyczyn). Drugą pod względem liczebności przyczyną była niewłaściwa organizacja (11,0%), z tego niewłaściwa organizacja pracy oraz stanowiska pracy były w równym stopniu przyczynami wypadków przy pracy (odpowiednio po 5,5%). Kolejną pod względem liczebności przyczyną wypadków przy pracy był niewłaściwy stan czynnika materialnego (9,2%), a następnie brak lub niewłaściwe posługiwanie się czynnikiem materialnym (7,9%) oraz niewłaściwe samowolne zachowanie się pracowników (7,3).
Wśród osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy w roku ubiegłym zanotowano 172 wypadki (0,2% ogółu poszkodowanych), w których poszkodowanymi były osoby młodociane, co stanowi wzrost w stosunku do 2007 r. o 4,2% (2007 r. – 165). Najwięcej młodocianych poszkodowanych w wypadkach przy pracy odnotowano w następujących sekcjach: przetwórstwo przemysłowe (41,3% ogólnej liczby poszkodowanych młodocianych), handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego (25,6%), budownictwo (14,0%) oraz hotele i restauracje (9,9%).
Analiza wypadkowości wskazuje, że w 2008 r. w wypadkach przy pracy poszkodowanych zostało 29.717 kobiet (28,5% ogółu poszkodowanych). W odniesieniu do 2007 r. stanowi to wzrost zanotowanych przypadków o 7,7%. Najwięcej kobiet ulegało wypadkom w następujących sekcjach: przetwórstwo przemysłowe (27,7% ogólnej liczby poszkodowanych kobiet), ochrona zdrowia i pomoc społeczna (19,0%), handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego (15,2%), edukacja (9,9%).
Analizując staż pracy na zajmowanym stanowisku przez osoby, które uległy wypadkom stwierdzono, że ponad połowa (56,4%) spośród nich to osoby ze stażem do 3 lat włącznie, a ponad jedna trzecia (39,2%) to osoby o stażu nie przekraczającym 1 roku Należy jednak zauważyć, że następną najliczniejszą grupą osób poszkodowanych byli pracownicy doświadczeni, o stażu pracy od 6 do 10 lat (12,3%) oraz 16 lat i więcej na danym stanowisku (14,9%).
Największą liczbę poszkodowanych w 2008 r. odnotowano wśród osób w przedziale wiekowym 20–49 lat. Osoby te stanowiły aż 77,9% wszystkich poszkodowanych, z tego 27,5% – w wieku 20–29 lat, 26,2% – dotyczyło grupy w wieku 30–39 lat oraz 24,3% – dotyczyło grupy wiekowej 40–49 lat.
Choroby zawodowe
Jak wynika z opracowania pt. „Choroby zawodowe w Polsce w 2008 r.”, przygotowanego przez IMP w Łodzi – w 2008 r. stwierdzono w Polsce 3.546 przypadków chorób zawodowych. Liczba nowo stwierdzonych chorób zawodowych w porównaniu do 2007 r. wzrosła o 261 przypadków, tj. o 7,9%. Roczny współczynnik zachorowalności wyniósł 34,7 przypadków na 100 tys. zatrudnionych. Najwyższe współczynniki zachorowalności zanotowano głównie w grupach: chorób zakaźnych lub pasożytniczych albo ich następstw (9,4), przewlekłych chorobach narządu głosu (7,9) i pylicach płuc (6,8). Największą zapadalnością odznaczały się choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa – 956 przypadków, tj. 27,0% wszystkich chorób zawodowych. Dominowały tu: borelioza – 702 przypadków (73,4% wszystkich chorób zakaźnych), wirusowe zapalenie wątroby stanowiące – 149 przypadków (15,6%), w tym wzw typu C (119 przypadków) i wzw typu B (30 przypadków) oraz gruźlica pochodzenia zawodowego – 65 przypadków (6,8%).
Drugą grupę, pod względem liczby przypadków, stanowiły przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym – 809 przypadków (22,8%). W grupie tej dominowały niedowłady strun głosowych – 530 przypadków (65,5% w tej grupie) i wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych – 217 przypadków (26,8%).
Na trzecim miejscu znalazły się pylice płuc – 697 przypadków, które stanowiły 19,6% wszystkich chorób zawodowych. W grupie tej przeważały: – pylice górników kopalń węgla z liczbą 461 przypadków (66,2% w tej grupie), pylica azbestowa – 112 przypadków (16,1%) i pylica krzemowa – 102 przypadki (14,6%).
Kolejną grupę stanowił obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego – 240 przypadków, tj. 6,8% wszystkich chorób zawodowych.
Wymienione cztery grupy patologii stanowiły łącznie 76,2% wszystkich chorób zawodowych. Pozostałe jednostki chorobowe zgłaszane były z częstością mniejszą niż 5%.
Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego stwierdzono u 160 osób. Udział tej grupy chorób w patologii zawodowej wynosił 4,5%. Najczęściej rozpoznanie dotyczyło zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (142 przypadki, tj. 88,8% chorób w tej grupie) oraz zespołu rowka nerwu łokciowego (18 przypadków, tj. 11,2%).
Choroby skóry stwierdzono w 125 przypadkach, tj. 3,5% ogólnej liczby chorób zawodowych. Największy udział w tej grupie miały alergiczne kontaktowe zapalenia skóry stwierdzone u 96 chorych osób (76,8% ogółu chorób w tej grupie).
Przewlekłe choroby układu ruchu stwierdzono w 120 przypadkach, tj. 3,4% wszystkich chorób zawodowych.
Odnotowano 100 przypadków nowotworów, w tym 85 kwalifikowanych w grupie 17. (nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi) oraz 15 przypadków w grupie 16. (spowodowanych promieniowaniem jonizującym). Wśród tych pierwszych jako czynnik przyczynowy najczęściej wymieniano azbest (45 przypadków) i WWA – Wielopierścieniowe Węglowodory Aromatyczne (17 przypadków), a najliczniejszymi były rak płuca (43 przypadki) i międzybłoniaki opłucnej (14 przypadków). W nowotworach złośliwych spowodowanych narażeniem na promieniowanie jonizujące odnotowano dwa umiejscowienia – płuco (14 przypadków) i sutek żeński (1 przypadek).
Na kolejnych miejscach znalazły się:
– astma oskrzelowa – 89 przypadków (tj. 2,5% wszystkich chorób zawodowych),
– zespół wibracyjny rozpoznany u 84 osób (stanowiący 2,4%), w którym dominowały zmiany kostno-stawowe występujące u 43 osób (51,2% w tej grupie), zaburzenia naczyniowo-nerwowe stwierdzone u 17 osób (20,2%) oraz zmiany o charakterze mieszanym stwierdzone u 24 osób (28,6%),
– alergiczny nieżyt nosa rozpoznany u 48 osób (1,4%) oraz
– choroby opłucnej lub osierdzia spowodowane pyłem azbestu stwierdzone u 40 osób (1,1%).
W 2008 r. stwierdzono ogółem 26 przypadków ostrych i przewlekłych zatruć substancjami chemicznymi lub ich następstw (0,7% wszystkich chorób zawodowych). Wśród czynników przyczynowych dominował dwusiarczek węgla – 11 przypadków. Inne substancje powodowały najwyżej po dwa przypadki zatruć. Zatruciom ostrym tzn. takim, których objawy wystąpiły po narażeniu nie przekraczającym jednej zmiany roboczej, uległo 6 osób.
Należy nadmienić, że udział pozostałych przypadków patologii zawodowej nie przekraczał 0,5%.
Według informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w 2008 r. przyznano 1.028 rent z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej skutkami chorób zawodowych, tj. o 1,1% mniej niż w roku poprzednim (w 2007 r. – 1.157), w tym w 8 przypadkach przyznano renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (w 2007 r. – 12), a w 49 przypadkach – renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (w 2007 r. – 72).
Działania prewencyjne
Zmniejszeniu liczby wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz zatrudnionych w warunkach zagrożenia czynnikami związanymi ze środowiskiem pracy powinny między innymi służyć:
– kontynuowanie prac legislacyjnych w kierunku pełnego uwzględnienia w prawie polskim postanowień nowych dyrektyw Wspólnot Europejskich w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy,
– realizacja programu wieloletniego „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy” – I etap, okres realizacji: lata 2008-2010 ustanowionego uchwałą Nr 117 / 2007 Rady Ministrów z dnia 3 lipca 2007 r. Głównym wykonawcą i koordynatorem tego programu będzie Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy. Celem programu jest opracowanie innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych i technicznych, ukierunkowanych na rozwój zasobów ludzkich oraz nowych wyrobów, technologii, metod i systemów zarządzania, których wykorzystanie przyczyni się do znaczącego ograniczenia liczby osób zatrudnionych w warunkach narażenia na czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe oraz związanych z nimi wypadków przy pracy, chorób zawodowych i wynikających z tego strat ekonomicznych i społecznych,
– zwiększenie intensywności kontroli, przeprowadzanych w zakładach pracy przez organy nadzoru i kontroli nad warunkami pracy, w tym zwłaszcza przez Państwową Inspekcję Pracy i Państwową Inspekcję Sanitarną. W odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorstw, tam gdzie jest to oczywiście możliwe i uzasadnione, organy nadzoru i kontroli nad warunkami pracy, w tym zwłaszcza Państwowa Inspekcja Pracy, powinny kontynuować, a nawet rozszerzać działania informacyjne i doradcze skierowane do pracodawców w sprawach dotyczących wypełniania przez nich obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
POBIERZ PLIKI:
1. Wypadki przy pracy w latach 1985-2008
(pobierz plik. xls)
2. Wypadki ciężkie przy pracy w latach 1985-2008
(pobierz plik. xls)
3. Wypadki śmiertelne przy pracy w latach 1985-2008
(pobierz plik. xls)
Wypadki przy pracy
Według wstępnych danych opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny w 2008 r. zgłoszono 104.402 osoby poszkodowane (informacje o wypadkach przy pracy w jednostkach budżetowych prowadzących działalność w zakresie obrony narodowej i bezpieczeństwa publicznego dotyczą tylko pracowników cywilnych) w wypadkach przy pracy (bez osób pracujących w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie), co stanowi wzrost liczby poszkodowanych w stosunku do 2007 r. o 5,3% (2007 r. – 99.171). W wyniku wypadków przy pracy śmierć poniosły 523 osoby, co stanowi wzrost liczby poszkodowanych w porównaniu z rokiem poprzednim o 9,2% (2007 r. – 479). Zanotowano jednakże mniejszą o 10,0% liczbę poszkodowanych w wypadkach ciężkich – 902 osoby (2007 r. – 1.002).
Liczba dni niezdolności do pracy na jednego poszkodowanego zwiększyła się z 34,8 dni w 2007 r. do 35,0 w 2008 r. Zwiększeniu (o 6%) uległa także ogólna liczba dni niezdolności do pracy z 3.433.185 w 2007 r. do 3.638.805 w 2008 r.
Największą liczbę dni niezdolności do pracy na jednego poszkodowanego (Bez osób poszkodowanych w wypadkach śmiertelnych oraz bez liczby dni niezdolności do pracy dla tych osób) odnotowano w sekcjach: górnictwo 58,4 (w 2007 r. – 59,9); budownictwo 43,5 (w 2007 r. – 42,9); rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo 40,9 (w 2007 r. – 38,3); transport, gospodarka magazynowa i łączność 37,0 (w 2007 r. – 36,2).
Największą liczbę osób, które uległy wypadkom przy pracy odnotowano w 2008 r. w następujących sekcjach (według Polskiej Klasyfikacji Działalności): – przetwórstwo przemysłowe – 40,3%, – handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego – 11,4%, – budownictwo – 9,5%, – ochrona zdrowia i pomoc społeczna – 7,3%, – transport, gospodarka magazynowa i łączność – 6,5%, – obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – 5,8%, – edukacja – 4,1%, – administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i powszechne ubezpieczenie zdrowotne – 3,7%, – górnictwo – 3,0%.
W sekcjach tych 95.686 osób zostało poszkodowanych w wypadkach przy pracy, co stanowiło 91,7% ogólnej liczby poszkodowanych.
W 2008 r. wskaźnik częstotliwości wypadków przy pracy (mierzony liczbą poszkodowanych na 1.000 pracujących) wynosił 9,11 (w 2007 r. – 8,92), przy czym największą częstotliwość odnotowano w sekcjach: górnictwo (17,88), przetwórstwo przemysłowe (15,63), rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo (13,86), budownictwo (13,09), ochrona zdrowia i pomoc społeczna (10,45), wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, wodę (8,82), transport, gospodarka magazynowa i łączność (8,78) oraz rybactwo (8,01).
Najwyższe wskaźniki częstotliwości wypadków przy pracy ogółem (bez pracowników cywilnych jednostek budżetowych prowadzących działalność w zakresie obrony narodowej i bezpieczeństwa publicznego) zanotowano w następujących województwach: dolnośląskim (11,85), warmińsko-mazurskim (11,77), lubuskim (11,18), wielkopolskim (10,69), zachodniopomorskim (10,09), opolskim (10,02), śląskim (9,84) i pomorskim (9,72) oraz podlaskim (9,69). Najniższe wskaźniki zanotowano w województwach: mazowieckim (6,82), małopolskim (6,87), lubelskim (7,72), podkarpackim (8,30) i świętokrzyskim (8,49).
Z informacji GUS wynika, że w 2008 r. w zakładach pracy sektora publicznego 29.345 osób uległo wypadkom przy pracy, z tego 105 osób poniosło śmierć wskutek tych wypadków, a 154 osoby uległy ciężkim wypadkom przy pracy (w 2007 r. odpowiednio – 29.301; 107 i 165). Poszkodowani w wypadkach przy pracy w sektorze publicznym w 2008 r. stanowili 28,1% ogółu poszkodowanych w wypadkach przy pracy, a ich udział w śmiertelnych wypadkach przy pracy wynosił 20,1% oraz w ciężkich wypadkach przy pracy – 17,1% (w 2007 r. odpowiednio – 29,5%; 22,3% i 16,5%).
Natomiast w zakładach pracy sektora prywatnego wypadkom przy pracy uległo 75.057 osób, z tego śmiertelnym – 418, a ciężkim – 748 (w 2007 r. odpowiednio – 69.870; 372 i 837). Poszkodowani w wypadkach przy pracy w sektorze prywatnym w 2008 r. stanowili 71,9% ogółu poszkodowanych w wypadkach przy pracy, a ich udział w śmiertelnych wypadkach przy pracy wynosił 79,9% oraz w ciężkich wypadkach przy pracy – 82,9% (w 2007 r. odpowiednio – 70,5%; 77,7% i 83,5%).
Według informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w 2008 r. przyznano 1.694 renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej skutkami wypadków przy pracy (finansowanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), tj. o 10,6% mniej niż w 2007 r. (1.894 renty). W 71 przypadkach przyznano renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (w 2007 r. – 74) i w 355 przypadkach renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (w 2007 r. – 381).
W 2008 r. z tytułu wypadków przy pracy z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wypłacono 77.227 jednorazowych odszkodowań powypadkowych (w 2007 r. – 75.787) na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673, z późn. zm.).
Z analizy czynności wykonywanych w chwili wypadku wynika, że najwięcej wypadków miało miejsce podczas poruszania się poszkodowanych (31,9%). Na drugim miejscu znalazło się operowanie przedmiotami (18,3%), a na kolejnych: transport ręczny (14,9%), wykonywanie prac narzędziami ręcznymi (12,9%), obsługiwanie maszyn (11,8%), kierowanie/jazda środkami transportu bądź obsługa ruchomych maszyn i innych urządzeń (6,3%).
Dominującą przyczyną wypadków przy pracy w 2008 r., tak jak w latach ubiegłych, było nieprawidłowe zachowanie się pracownika (55,6% ogólnej liczby przyczyn). Drugą pod względem liczebności przyczyną była niewłaściwa organizacja (11,0%), z tego niewłaściwa organizacja pracy oraz stanowiska pracy były w równym stopniu przyczynami wypadków przy pracy (odpowiednio po 5,5%). Kolejną pod względem liczebności przyczyną wypadków przy pracy był niewłaściwy stan czynnika materialnego (9,2%), a następnie brak lub niewłaściwe posługiwanie się czynnikiem materialnym (7,9%) oraz niewłaściwe samowolne zachowanie się pracowników (7,3).
Wśród osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy w roku ubiegłym zanotowano 172 wypadki (0,2% ogółu poszkodowanych), w których poszkodowanymi były osoby młodociane, co stanowi wzrost w stosunku do 2007 r. o 4,2% (2007 r. – 165). Najwięcej młodocianych poszkodowanych w wypadkach przy pracy odnotowano w następujących sekcjach: przetwórstwo przemysłowe (41,3% ogólnej liczby poszkodowanych młodocianych), handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego (25,6%), budownictwo (14,0%) oraz hotele i restauracje (9,9%).
Analiza wypadkowości wskazuje, że w 2008 r. w wypadkach przy pracy poszkodowanych zostało 29.717 kobiet (28,5% ogółu poszkodowanych). W odniesieniu do 2007 r. stanowi to wzrost zanotowanych przypadków o 7,7%. Najwięcej kobiet ulegało wypadkom w następujących sekcjach: przetwórstwo przemysłowe (27,7% ogólnej liczby poszkodowanych kobiet), ochrona zdrowia i pomoc społeczna (19,0%), handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego (15,2%), edukacja (9,9%).
Analizując staż pracy na zajmowanym stanowisku przez osoby, które uległy wypadkom stwierdzono, że ponad połowa (56,4%) spośród nich to osoby ze stażem do 3 lat włącznie, a ponad jedna trzecia (39,2%) to osoby o stażu nie przekraczającym 1 roku Należy jednak zauważyć, że następną najliczniejszą grupą osób poszkodowanych byli pracownicy doświadczeni, o stażu pracy od 6 do 10 lat (12,3%) oraz 16 lat i więcej na danym stanowisku (14,9%).
Największą liczbę poszkodowanych w 2008 r. odnotowano wśród osób w przedziale wiekowym 20–49 lat. Osoby te stanowiły aż 77,9% wszystkich poszkodowanych, z tego 27,5% – w wieku 20–29 lat, 26,2% – dotyczyło grupy w wieku 30–39 lat oraz 24,3% – dotyczyło grupy wiekowej 40–49 lat.
Choroby zawodowe
Jak wynika z opracowania pt. „Choroby zawodowe w Polsce w 2008 r.”, przygotowanego przez IMP w Łodzi – w 2008 r. stwierdzono w Polsce 3.546 przypadków chorób zawodowych. Liczba nowo stwierdzonych chorób zawodowych w porównaniu do 2007 r. wzrosła o 261 przypadków, tj. o 7,9%. Roczny współczynnik zachorowalności wyniósł 34,7 przypadków na 100 tys. zatrudnionych. Najwyższe współczynniki zachorowalności zanotowano głównie w grupach: chorób zakaźnych lub pasożytniczych albo ich następstw (9,4), przewlekłych chorobach narządu głosu (7,9) i pylicach płuc (6,8). Największą zapadalnością odznaczały się choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa – 956 przypadków, tj. 27,0% wszystkich chorób zawodowych. Dominowały tu: borelioza – 702 przypadków (73,4% wszystkich chorób zakaźnych), wirusowe zapalenie wątroby stanowiące – 149 przypadków (15,6%), w tym wzw typu C (119 przypadków) i wzw typu B (30 przypadków) oraz gruźlica pochodzenia zawodowego – 65 przypadków (6,8%).
Drugą grupę, pod względem liczby przypadków, stanowiły przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym – 809 przypadków (22,8%). W grupie tej dominowały niedowłady strun głosowych – 530 przypadków (65,5% w tej grupie) i wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych – 217 przypadków (26,8%).
Na trzecim miejscu znalazły się pylice płuc – 697 przypadków, które stanowiły 19,6% wszystkich chorób zawodowych. W grupie tej przeważały: – pylice górników kopalń węgla z liczbą 461 przypadków (66,2% w tej grupie), pylica azbestowa – 112 przypadków (16,1%) i pylica krzemowa – 102 przypadki (14,6%).
Kolejną grupę stanowił obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego – 240 przypadków, tj. 6,8% wszystkich chorób zawodowych.
Wymienione cztery grupy patologii stanowiły łącznie 76,2% wszystkich chorób zawodowych. Pozostałe jednostki chorobowe zgłaszane były z częstością mniejszą niż 5%.
Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego stwierdzono u 160 osób. Udział tej grupy chorób w patologii zawodowej wynosił 4,5%. Najczęściej rozpoznanie dotyczyło zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (142 przypadki, tj. 88,8% chorób w tej grupie) oraz zespołu rowka nerwu łokciowego (18 przypadków, tj. 11,2%).
Choroby skóry stwierdzono w 125 przypadkach, tj. 3,5% ogólnej liczby chorób zawodowych. Największy udział w tej grupie miały alergiczne kontaktowe zapalenia skóry stwierdzone u 96 chorych osób (76,8% ogółu chorób w tej grupie).
Przewlekłe choroby układu ruchu stwierdzono w 120 przypadkach, tj. 3,4% wszystkich chorób zawodowych.
Odnotowano 100 przypadków nowotworów, w tym 85 kwalifikowanych w grupie 17. (nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi) oraz 15 przypadków w grupie 16. (spowodowanych promieniowaniem jonizującym). Wśród tych pierwszych jako czynnik przyczynowy najczęściej wymieniano azbest (45 przypadków) i WWA – Wielopierścieniowe Węglowodory Aromatyczne (17 przypadków), a najliczniejszymi były rak płuca (43 przypadki) i międzybłoniaki opłucnej (14 przypadków). W nowotworach złośliwych spowodowanych narażeniem na promieniowanie jonizujące odnotowano dwa umiejscowienia – płuco (14 przypadków) i sutek żeński (1 przypadek).
Na kolejnych miejscach znalazły się:
– astma oskrzelowa – 89 przypadków (tj. 2,5% wszystkich chorób zawodowych),
– zespół wibracyjny rozpoznany u 84 osób (stanowiący 2,4%), w którym dominowały zmiany kostno-stawowe występujące u 43 osób (51,2% w tej grupie), zaburzenia naczyniowo-nerwowe stwierdzone u 17 osób (20,2%) oraz zmiany o charakterze mieszanym stwierdzone u 24 osób (28,6%),
– alergiczny nieżyt nosa rozpoznany u 48 osób (1,4%) oraz
– choroby opłucnej lub osierdzia spowodowane pyłem azbestu stwierdzone u 40 osób (1,1%).
W 2008 r. stwierdzono ogółem 26 przypadków ostrych i przewlekłych zatruć substancjami chemicznymi lub ich następstw (0,7% wszystkich chorób zawodowych). Wśród czynników przyczynowych dominował dwusiarczek węgla – 11 przypadków. Inne substancje powodowały najwyżej po dwa przypadki zatruć. Zatruciom ostrym tzn. takim, których objawy wystąpiły po narażeniu nie przekraczającym jednej zmiany roboczej, uległo 6 osób.
Należy nadmienić, że udział pozostałych przypadków patologii zawodowej nie przekraczał 0,5%.
Według informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w 2008 r. przyznano 1.028 rent z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej skutkami chorób zawodowych, tj. o 1,1% mniej niż w roku poprzednim (w 2007 r. – 1.157), w tym w 8 przypadkach przyznano renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (w 2007 r. – 12), a w 49 przypadkach – renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (w 2007 r. – 72).
Działania prewencyjne
Zmniejszeniu liczby wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz zatrudnionych w warunkach zagrożenia czynnikami związanymi ze środowiskiem pracy powinny między innymi służyć:
– kontynuowanie prac legislacyjnych w kierunku pełnego uwzględnienia w prawie polskim postanowień nowych dyrektyw Wspólnot Europejskich w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy,
– realizacja programu wieloletniego „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy” – I etap, okres realizacji: lata 2008-2010 ustanowionego uchwałą Nr 117 / 2007 Rady Ministrów z dnia 3 lipca 2007 r. Głównym wykonawcą i koordynatorem tego programu będzie Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy. Celem programu jest opracowanie innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych i technicznych, ukierunkowanych na rozwój zasobów ludzkich oraz nowych wyrobów, technologii, metod i systemów zarządzania, których wykorzystanie przyczyni się do znaczącego ograniczenia liczby osób zatrudnionych w warunkach narażenia na czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe oraz związanych z nimi wypadków przy pracy, chorób zawodowych i wynikających z tego strat ekonomicznych i społecznych,
– zwiększenie intensywności kontroli, przeprowadzanych w zakładach pracy przez organy nadzoru i kontroli nad warunkami pracy, w tym zwłaszcza przez Państwową Inspekcję Pracy i Państwową Inspekcję Sanitarną. W odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorstw, tam gdzie jest to oczywiście możliwe i uzasadnione, organy nadzoru i kontroli nad warunkami pracy, w tym zwłaszcza Państwowa Inspekcja Pracy, powinny kontynuować, a nawet rozszerzać działania informacyjne i doradcze skierowane do pracodawców w sprawach dotyczących wypełniania przez nich obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
POBIERZ PLIKI:
1. Wypadki przy pracy w latach 1985-2008
(pobierz plik. xls)
2. Wypadki ciężkie przy pracy w latach 1985-2008
(pobierz plik. xls)
3. Wypadki śmiertelne przy pracy w latach 1985-2008
(pobierz plik. xls)
Zobacz również dane z lat poprzednich:
do góry
wydrukuj
